In een wervelwind van geruchten dat hij vervangen zou worden, heeft Ahsan Mansur (foto), de gouverneur van de centrale bank van Bangladesh, deze week abrupt en zonder pardon zijn functie neergelegd.
Met zijn aftreden laat Mansur een instabiele economie achter en een nalatenschap die misschien niet zozeer herinnerd zal worden vanwege zijn pogingen tot hoogstaande fiscale hervormingen, maar meer vanwege zijn hypocrisie en de voortzetting van een politiek-zoals-het-gebruikelijk is die Bangladesh al zo lang teistert.
In een interview met Bloomberg vertelde Mansur dat hij zijn baan opzegde toen hij hoorde dat zijn tijd bij de Bangladesh Bank erop zat. Toen hem werd gevraagd naar het regelen van de formaliteiten, zei hij: “Dat doe ik later wel”.
Het is het soort opmerking dat Mansur’s periode aan het roer van de bank goed samenvat. Sinds zijn benoeming heeft hij zoveel formaliteiten bij de centrale bank afgeschaft in naam van de “hervorming” dat het moeilijk is om het overzicht te behouden.
Hoewel de Bangladesh Bank beweerde de economie op orde te hebben gebracht, hield ze toezicht op een periode van macro-economische instabiliteit, een wijdverspreide en mogelijk illegale gerichtheid op banken en bedrijven, terwijl ze er niet in slaagde haar grootste beleidsdoelen te bereiken. Het is dan ook geen verrassing dat Mansur onder protest de bank verliet.
Eerder protesteerde een groep medewerkers van de centrale bank bij het hoofdkantoor van de bank en beschuldigde Mansur van “autoritarisme”. Mansur snauwde terug dat de demonstranten een “gevestigde partij” vertegenwoordigden die probeerde zijn hervormingsinspanningen te saboteren en bespotte andere bankmedewerkers met kreten als “samenzwering” en “propaganda”.
Mansur, die al lange tijd voor het IMF werkte, kwam aan het hoofd te staan van de centrale bank nadat de leeftijdsbeperkingen van het land voor het gouverneurschap waren opgeheven zodat hij aan de slag kon. Mansur, die een ambtstermijn van vier jaar kreeg van Muhammad Yunus, het hoofd van de toenmalige interim-regering, reed net als Yunus mee op een golf van veronderstelde technocratische expertise, goede bedoelingen en neutraliteit die bedoeld was om een einde te maken aan asymmetrische politiek.
Maar het geloof dat de interim-regering echt neutraal was, werd snel tenietgedaan toen ze de oudste politieke partij van het land verbood onder de geherstructureerde antiterrorismewetten. Ook Mansur verloor zijn aanspraak op neutraliteit toen hij leiding gaf aan wat in grote lijnen kan worden omschreven als een politiek gemotiveerde zuivering.
Onder zijn leiding werden bestuursleden van banken abrupt uit hun functie ontheven vanwege vermeende banden met de eerder genoemde politieke partij en werden sommige van hun posities opgevuld door aangestelden van de Bangladesh Bank. Enkele van de grootste bedrijfsgroepen van het land werden op dezelfde manier aangepakt en moesten beschuldigingen van wangedrag weerleggen. Mansur hield ook toezicht op de gedwongen fusie van verschillende banken, opnieuw onder het mom van noodzakelijke hervormingen. Ondanks protesten van verschillende functionarissen van die banken, zette de centrale bank de fusie door en moest sindsdien miljoenen aan liquiditeiten injecteren terwijl het vertrouwen van de aandeelhouders grondig werd aangetast.
Nogmaals, dit alles door een aangestelde ambtenaar van een ongekozen regering. Het is dan ook geen verrassing dat de stap van de BNP erop kan wijzen dat hun vertrouwen in Mansur op dezelfde manier teniet is gedaan. De gouverneur werd immers regelmatig bekritiseerd om zijn openhartigheid, waarvan sommigen vreesden dat die het vertrouwen van het publiek ondermijnde.
Tijdens zijn ambtstermijn groeiden de vragen over mogelijke belangenconflicten. Toen hij probeerde een vergunning voor digitaal bankieren erdoor te drukken voor een privébank waarvan hij voorzitter was, werd de poging bespot als “wanhopig en ondemocratisch”. En terwijl Mansur de elite van Bangladesh stelselmatig bekritiseerde voor het investeren van geld in het buitenland, raakte hij verwikkeld in een ruzie over vragen met betrekking tot het eigendom van een appartement in Dubai waarin zijn naam voorkomt op de eigendomsdocumenten.
Nu hebben Tarique Rahman en de BNP een moeilijke weg voor de boeg. De benoeming van Mostaqur Rahman om de Bangladesh Bank te leiden markeert een nieuw en optimistisch hoofdstuk. We kunnen alleen maar hopen dat hun inspanningen meer stabiliteit en duidelijkheid zullen brengen in het land dat bol staat van potentieel.
