Door Roman Vassilenko, ambassadeur van de Republiek Kazachstan bij de Europese Unie
Op 2 februari is het 33 jaar geleden dat de diplomatieke betrekkingen tussen de Republiek Kazachstan en de Europese Unie werden aangeknoopt. Drieëndertig is niet zomaar een getal. Het is een leeftijd die wordt geassocieerd met volwassenheid, vertrouwen en het vermogen om zowel met waardering terug te kijken als doelgericht vooruit te kijken. In veel opzichten geeft dit perfect de huidige staat van de betrekkingen tussen Kazachstan en de EU weer.
Toen Kazachstan en de Europese Unie begin jaren negentig voor het eerst diplomatieke betrekkingen aangingen, maakten beide een historische transformatie door. Kazachstan was net een onafhankelijke staat die zijn koers uitzette in een snel veranderende wereld. Ook de Europese Unie was haar integratie aan het verdiepen en haar wereldwijde rol aan het herdefiniëren. Wat begon als een voorzichtige dialoog is in 33 jaar uitgegroeid tot een veelomvattend, veerkrachtig en toekomstgericht partnerschap.
Op drieëndertigjarige leeftijd worden relaties niet langer bepaald door experimenten, maar door vertrouwen dat door ervaring is opgebouwd. In meer dan drie decennia hebben Kazachstan en de EU geleerd samen te werken op het gebied van politieke dialoog, handel en investeringen, energie, verbindingen, onderwijs, klimaatsamenwerking en interpersoonlijke uitwisselingen.
Onze uitgebreide partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst, die in 2015 werd ondertekend, bestrijkt 29 interactiegebieden en getuigt van deze volwassenheid door een gestructureerd en ambitieus kader te bieden dat de diepgang van onze betrokkenheid weerspiegelt. Deze ontwikkeling bereikte een nieuwe mijlpaal tijdens de eerste topontmoeting tussen Centraal-Azië en de EU in Samarkand in april 2025, waar de leiders een gedeelde strategische visie bevestigden voor nauwere regionale en interregionale samenwerking.
De Europese Unie is de grootste handelspartner en buitenlandse investeerder van Kazachstan, terwijl Kazachstan voor de EU een belangrijke partner is in Centraal-Azië. In 2025 bedroeg de handelsomzet 45 miljard dollar en de EU heeft sinds 2005 meer dan 200 miljard dollar geïnvesteerd. Momenteel zijn er meer dan 4 duizend Europese bedrijven actief in Kazachstan, waaronder Alstom, Claas, Carlsberg, Polpharma, TotalEnergies, Siemens, Airbus en anderen.
Deze feiten zijn veelzeggend, maar cijfers alleen vertellen niet het hele verhaal. Wat even belangrijk is, is het gedeelde inzicht dat onze samenwerking niet transactioneel is, maar strategisch – en onmiskenbaar menselijk – geworteld in wederzijds respect, gemeenschappelijke belangen en een engagement voor multilateralisme, internationaal recht en duurzame ontwikkeling.
Als je 33 bent, krijg je ook het vertrouwen om uitdagingen openlijk aan te gaan. De afgelopen jaren hebben de stabiliteit in de wereld, de toeleveringsketens en de gevestigde veronderstellingen over veiligheid en samenwerking op de proef gesteld. In deze context hebben Kazachstan en de EU laten zien dat zij in staat zijn een eerlijke dialoog aan te gaan, pragmatische oplossingen te zoeken en gedeelde beginselen te herbevestigen. Zoals het Kazachse spreekwoord zegt: “Eski dos – eki jana dostan artyq“, wat betekent “een oude vriend is meer waard dan twee nieuwe” . Het bezoek van de voorzitter van de Europese Raad Antonio Costaaan Kazachstan in december 2025 heeft dit traject verder versterkt en de politieke wil aan beide zijden benadrukt om gedeelde prioriteiten om te zetten in concrete resultaten.
Onze samenwerking op het gebied van duurzame ontwikkeling, groene en digitale transitie, kritieke grondstoffen en regionale connectiviteit weerspiegelt de gezamenlijke vastberadenheid om ons aan te passen en de leiding te nemen in plaats van te reageren.
Er is iets symbolisch aan 33 worden: het is een leeftijd waarop je begrijpt dat groei continu is. In de loop der jaren heb ik het partnerschap van Kazachstan met de Europese Unie zien uitgroeien tot een volwassen en toekomstgerichte relatie, waarin ambitie is gebaseerd op ervaring en optimisme wordt versterkt door echte vooruitgang.
Vandaag de dag staat Kazachstan aan de vooravond van een ingrijpende en brede grondwetshervorming, terwijl het tegelijkertijd doorgaat met zijn evenwichtige en constructieve buitenlandse beleid, waarmee het probeert bij te dragen aan de totstandkoming van een rechtvaardige wereldorde.
Ondertussen probeert de EU, geconfronteerd met de ongekende omwenteling in sommige van haar meer traditionele betrekkingen, haar betrokkenheid bij gelijkgestemde partners overal ter wereld te verdiepen, ook met Centraal-Azië.
We zijn daarom verplicht om nog nauwer samen te werken, aangezien gedeelde verantwoordelijkheden en convergerende belangen samenwerking niet alleen wenselijk maar ook noodzakelijk maken, met name op kritieke gebieden zoals transportconnectiviteit, landbouw, groene en digitale transformatie, onderwijs en het versterken van de banden tussen onze samenlevingen.
Het vieren van 33 jaar diplomatieke betrekkingen is daarom niet alleen een moment om na te denken over hoe ver we zijn gekomen, maar ook om met gedeeld vertrouwen vooruit te kijken. We zijn ervan overtuigd dat de komende jaren ons partnerschap en onze samenlevingen nog dichter bij elkaar zullen brengen, geleid door dialoog, vertrouwen en een gedeeld geloof in de blijvende waarde van samenwerking en vriendschap.
